MMM Litorale mosselbanken

MMM Litorale mosselbanken
Beschrijving Weerslag van het project Meerwaarde met Mosselen (MMM)
Overkoepelende context Building with Nature
Context type Situation



Inleiding

Figuur 1: Litorale mosselbank in de Oosterschelde [Foto: Edwin Paree]

Het wordt steeds meer onderkend dat klassieke methoden om onze kusten te beschermen, zoals dijken en dammen, grote gevolgen hebben voor de ecologie van kustecosystemen (Airoldi et al. 2005; Perkins et al. 2015) en duur zijn om continu te onderhouden en te versterken. De integratie van ecologie in kustbescherming, met name biobouwers is in de afgelopen twintig jaar steeds belangrijker geworden (Borsje et al. 2011; (Bouma et al. 2014). Door het dempen van golfenergie en het vasthouden van sediment zijn kustbiobouwers (Jones et al. 1994), zoals mosselen (Donker et al. 2013), oesters (Salvador et al. 2018), zeegras (Christianen et al. 2013), mangroven (Zhang et al. 2012) en schorren (Möller et al. 2014), in staat om gelijke tred te houden met de stijging van de zeespiegel (Proosdij, van et al. 2006). Ze kunnen daardoor een duurzame en kostenefficiënte structuur vormen die de hoogwaterbescherming verhoogt (Borsje et al. 2011; Temmerman et al. 2013). Ondanks de groeiende hoeveelheid literatuur die de potentiële voordelen aantoont van het gebruik van biobouwers als onderdeel van onze kustbescherming (Borsje et al. 2011; Temmerman et al. 2013; Bouma et al. 2014; Perkins et al. 2015), zijn daadwerkelijke pilotstudies die erin slagen om dergelijke ecosystemen met succes te creëren op geëxponeerde voor erosie kwetsbare vooroevers, waar de vestigingsdrempels naar verwachting hoog kunnen zijn (Balke et al. 2013), nog steeds schaars (maar zie: (Schulte et al. 2009)).

Transplantatie van kustbiobouwers

Transplantatie van kustbiobouwers op kwetsbare vooroevers blijkt vaak te mislukken (bijvoorbeeld mosselen zeegras (de Paoli et al. 2015); (Meehan & West 2002 ); mangroven (Tamin et al. 2011). Transplantatie is waarschijnlijk het meest uitdagend op eroderende kusten die aan golfslag blootgesteld zijn, omdat milieustressoren, zoals golfkrachten, de totstandkoming van zelffaciliterende terugkoppeling belemmeren (Suding et al. 2004; Halpern et al. 2007; Maxwell et al. 2017). Nieuw getransplanteerde organismen zijn meestal ofwel te klein en schaars (Bouma et al. 2009) of te instabiel (Capelle et al. 2019) om hun omgeving aan te passen en dergelijke zelfvoorzienende terugkoppeling mogelijk te maken. Dit maakt de vestiging van biobouwers zeer kwetsbaar voor milieustressoren zoals golfkrachten (Clark & Edwards 1995; (de Paoli et al. 2015), predatie (Heide, van der et al. 2014; Weerman et al. 2014) en bioturbatie (Wesenbeeck et al. 2007; Suykerbuyk et al. 2012). Als gevolg daarvan kan een vestiging een zogenaamde ‘window of opportunity’ (kans) vereisen, die wordt gedefinieerd als een specifieke storingsvrije periode (Balke et al. 2011; Balke et al. 2013), waarbij de verstoringen hetzij fysiek (Balke et al. 2011; Balke et al. 2013; Capelle et al. 2019) of biologisch van aard zijn (Wesenbeeck et al. 2007; Suykerbuyk et al. 2012; Heide, van der et al. 2014). Om een succesvolle implementatie van biobouwers in kustbeschermingsplannen te realiseren dienen we begrijpen welke vestigingsdrempels, veroorzaakt door fysieke of biologische stressoren, het meest bepalend zijn en hoe deze drempels kunnen worden weggenomen om om dergelijke windows of opportunity voor vestiging tot stand te brengen.

RAAK PRO Project Meer Waarde met Mosselen

In 2015 is het project RAAK PRO Meer Waarde met Mosselen gestart. Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om litorale mosselbanken in de Oosterschelde aan te leggen en middels een vorm van actief beheer langdurig in stand te houden. Het onderzoek en de innovatie zijn een gezamenlijke vraag van de schelpdiersector, Rijkswaterstaat en natuurorganisaties. Deze context Litorale mosselbanken beschrijft de resultaten van dit project.

Meer informatie over de organisatie van het project vind je hier

Verder lezen

Onder de referenties ziet u een zogenaamde conceptmap die als navigatiemiddel fungeert naar de verdere informatie van deze context. De onderdelen van de conceptmap zijn aan te klikken waardoor de onderliggende informatie beschikbaar komt. Meer uitleg over het gebruik van de conceptmaps vindt u op de pagina Leeswijzer conceptmap.



MMM Mosselkweek in MZI MMM Aanleg litorale mosselbank MMM Adaptatie van MZI-mosselen MMM Fenotypische plasticiteit MMM Groei en ontwikkeling mosselbank MMM Predatie MMM Beheer van mosselbanken MMM Hydrodynamiek MMM Beschermingsmaatregelen MMM Droogvalduur MMM Zaaidichtheid MMM Fenotypische aanpassingen MMM Substraat MMM MZI-mosselen MMM Aanleg en beheer van litorale mosselbanken MMM Doelstelling aanleg en beheer MMM Bescherming tegen erosie MMM Natuurwaarden MMM Consumptiemosselen MMM Uitkomsten en producten MMM Litorale mosselbankenMMM-conceptmap
Over deze afbeelding

De View-Navigation (VN) pagina's.


De opbouw van deze context.

  • Subcontexten
 
MMM Resultaten mosselbankrestauratie in hoogdynamische omgeving
RAAK-PRO-project Meer Waarde met Mosselen
  • Actor
  • Practices & Experiences
  Type
MMM Litorale mosselbanken experience Experience
  • Elementen
  Type
MMM Aanleg en beheer van litorale mosselbanken Activity
MMM Aanleg litorale mosselbank Activity
MMM Adaptatie van MZI-mosselen Activity
MMM Beheer van mosselbanken Activity
MMM Bescherming tegen erosie Outcome
MMM Beschermingsmaatregelen Condition
MMM Consumptiemosselen Outcome
MMM Doelstelling aanleg en beheer Goal
MMM Droogvalduur Condition
MMM Fenotypische aanpassingen Outcome
MMM Fenotypische plasticiteit Condition
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Activity
MMM Hydrodynamiek Condition
MMM MZI-mosselen Outcome
MMM Mosselkweek in MZI Activity
MMM Natuurwaarden Outcome
MMM Predatie Condition
MMM Substraat Condition
MMM Uitkomsten en producten Outcome
MMM Zaaidichtheid Condition
  • Links tussen elementen
  Type Linkt naar Connectie type Conditie Waarde Opmerkingen
MMM Aanleg en beheer van litorale mosselbanken Refers MMM Fenotypische plasticiteit fenotypische plasticiteit
MMM Aanleg en beheer van litorale mosselbanken Contributes MMM Doelstelling aanleg en beheer ++
MMM Aanleg litorale mosselbank Depends MMM Droogvalduur
MMM Aanleg litorale mosselbank Connects MMM Adaptatie van MZI-mosselen seq
MMM Aanleg litorale mosselbank Refers MMM Fenotypische plasticiteit fenotypische plasticiteit
MMM Adaptatie van MZI-mosselen Depends MMM Droogvalduur
MMM Adaptatie van MZI-mosselen Depends MMM Predatie
MMM Adaptatie van MZI-mosselen Depends MMM Hydrodynamiek
MMM Adaptatie van MZI-mosselen Connects MMM Groei en ontwikkeling mosselbank seq
MMM Beheer van mosselbanken Contributes MMM Groei en ontwikkeling mosselbank +
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Hydrodynamiek hydrodynamische krachten
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Aanleg litorale mosselbank deze pagina
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Substraat bevestigingssubstraten
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Aanleg litorale mosselbank this page
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Predatie predation pressure
MMM Beschermingsmaatregelen Contributes MMM Predatie -
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Hydrodynamiek hydrodynamic forces
MMM Beschermingsmaatregelen Contributes MMM Hydrodynamiek -
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Substraat attachment substrates
MMM Beschermingsmaatregelen Refers MMM Predatie predatiedruk
MMM Fenotypische plasticiteit Contributes MMM Adaptatie van MZI-mosselen +
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Resultaten mosselbankrestauratie in hoogdynamische omgeving Resultaten mosselbankrestauratie in hoogdynamische omgeving
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Depends MMM Zaaidichtheid
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Predatie predation pressure
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Depends MMM Substraat
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Hydrodynamiek hydrodynamic forces
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Predatie predatiedruk
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Substraat attachment substrates
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Hydrodynamiek hydrodynamische krachten
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Aanleg litorale mosselbank deze pagina
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Resultaten mosselbankrestauratie in hoogdynamische omgeving this page
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Substraat bevestigingssubstraten
MMM Groei en ontwikkeling mosselbank Refers MMM Aanleg litorale mosselbank this page
MMM Hydrodynamiek Contributes MMM Groei en ontwikkeling mosselbank --
MMM Hydrodynamiek Refers MMM Adaptatie van MZI-mosselen deze pagina
MMM Hydrodynamiek Refers MMM Adaptatie van MZI-mosselen this page
MMM MZI-mosselen Refers MMM Fenotypische plasticiteit fenotypische plasticiteit
MMM Mosselkweek in MZI Connects MMM Aanleg litorale mosselbank seq
MMM Mosselkweek in MZI Refers MMM Fenotypische plasticiteit fenotypische plasticiteit
MMM Predatie Contributes MMM Groei en ontwikkeling mosselbank --
MMM Zaaidichtheid Refers MMM Aanleg litorale mosselbank deze pagina
MMM Zaaidichtheid Refers MMM Aanleg litorale mosselbank this page
HZ University of Applied Sciences
Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Projectbureau Zeeweringen
Waterschap Scheldestromen
Provincie Zeeland
Deltares