Boulevard Scheveningen


Context VN set links: model = HWBP Boulevard Scheveningen


Set VN link, Property name = Supercontext, Property VN name = Supercontext

Model link = HWBP Boulevard Scheveningen

Result = HWBP Hoogwaterbeschermingsprogramma VN

End Set VN link











Figuur 1: Artist impression van het ontwerp van architect Manuel de Sola-Morales (Gemeente Den Haag)

Inleiding

De zeewering bij Scheveningen bleek over een lengte van een kilometer niet sterk genoeg. Omdat de gemeente Den Haag al plannen had om het betreffende gebied hoogwaardiger in te richten, is besloten om de versterking en de inrichting te combineren en is er in 2008 een verbeterplan opgesteld (Arcadis - Alkyon 2008). Er is gekozen voor een dijk-in-boulevard, waarbij een zelfstandige dijk, inclusief steenbekleding, is aangelegd op de huidige hoogte. De boulevard is in terrassen aangelegd vóór de dijk en onttrekt deze aan het oog. Om de veiligheid te kunnen garanderen is het strand opgehoogd en verbreed. Het ontwerp heeft een aantrekkelijke ruimte gecreëerd die de economische vitaliteit van Scheveningen ten goede komt.

Doel

De doelstelling is een duurzaam veilige kust, gebaseerd op een veiligheidsopgave zoals deze zich over 50 jaar voordoet als gevolg van klimaatsverandering. Het verbeteringsplan is opgesteld conform de Wet op de Waterkering. Het versterken van de drie kwetsbare plekken in de zeewering van Scheveningen kon niet los worden gezien van de ruimtelijke opbouw, functies en kwaliteiten van de verschillende deelgebieden van Scheveningen. De maatregel moest ook een stevige impuls geven aan de economische vitaliteit van Scheveningen.

Aanpak

Figuur 2: Dwarsdoorsnede van de waterkering die in de boulevard is aangebracht (Website Scheveningen-bad).
Figuur 3: Het informatiecentrum tijdens de aanleg van de vernieuwde boulevard trok ruim 200.000 bezoekers (Hoogheemraadschap Delfland/Gemeente Den Haag 2018).
Figuur 4: Tijdens de werkzaamheden bleef de boulevard gedeeltelijk toegankelijk en werden er educatieve en informatieve activiteiten georganiseerd (Hoogheemraadschap Delfland/Gemeente Den Haag 2018).


Er is gekozen voor het aanleggen van een Dijk-in-Boulevard (harde constructie in de boulevard) en het ophogen van het strand en de vooroever. Dit ontwerp biedt een integrale oplossing waardoor zowel de veiligheid als de ruimtelijke kwaliteit wordt versterkt. De Dijk-in-Boulevard bestaat, zoals de benaming al aangeeft, uit een dijk die onder de boulevard is aangelegd. Deze dijk is aangelegd op het zand en bestaat uit een steenbekleding op de glooiing aan de zeewaartse kant en een verharde kruin bovenop. De Dijk-in-Boulevard is aangelegd tussen de Scheveningseslag en de tramlus ten zuiden van de Keizerstraat. De noord- en zuidzijde van de Dijk-in-Boulevard sluit aan op de bestaande zeewering van zand. Hiervoor is een zogenaamde diepwand aangebracht, een ondergrondse wand van gewapend beton. Het opgespoten strand zorgt ervoor dat golven sterk worden gereduceerd, zodat de hoogte van de dijk beperkt kon blijven én het strand enkele tientallen meters breder is geworden. Uiteraard moet het strand elke vier jaar worden gesuppleerd.

De ophoging van het strand, de vooroever, de aanleg van de Dijk-in-Boulevard en de boulevard zijn in samenhang aangelegd. De uitvoering van de werkzaamheden heeft circa drie jaar geduurd. Door de verschillende belangen in het gebied was de uitvoeringsfasering complex. Zo moest er onder andere rekening worden gehouden met de veiligheid van de waterkering, het economisch functioneren van Scheveningen, efficiency tijdens de aanleg en de bereikbaarheid van de badplaats. Ook moesten de strandpaviljoens tijdelijk verplaatst worden en waren gedeelten van het strand tijdens de uitvoering niet bereikbaar. Bijzonder was ook dat de boulevard grotendeels toegankelijk is gebleven en dat dit werd gecombineerd met informatievoorziening en activiteiten.

Monitoring veiligheid

Normaliter is de dijkbekleding, die bij zeeweringen meestal bestaat uit basaltblokken of een moderner materiaal zoals betonzuilen, zichtbaar voor visuele inspectie. Aangezien dit bij een ondergrondse kering niet mogelijk is, zijn speciale maatregelen genomen om de dijk toch te kunnen inspecteren (NemoKennislink).

  • In de dijk zijn verschillende lussen gelegd van slangen met een diameter van 6 cm. Hier kunnen zeer gevoelige zettingmeters doorheen worden getrokken. Door de meetwaarden te vergelijken met een eerste ‘nulmeting’ kan bepaald worden of de dijk verzakt door zetting in de ondergrond.
  • Er zijn meetpalen (zakbakens) op de bekleding van de dijk aangebracht die de zettingen in de dijk weergeven.
  • Op het strand is onder het zand een gedeelte van de dijk als referentiedijk nagebouwd volgens exact dezelfde specificaties. Bij de vijfjaarlijkse toetsing van de waterkeringen wordt de referentiedijk blootgelegd om de kwaliteit van de materialen te toetsen.

Brokstukken

De beperkte mogelijkheid om de waterkering te toetsen is niet het enige probleem dat een ondergrondse zeewering met zich meebrengt. Normaal gesproken staat het Hoogheemraadschap van Delfland geen constructies op of voor de dijk toe. Bij een storm kunnen deze immers instorten en zo de waterkering beschadigen. Op de boulevard in Scheveningen staan echter een grote verscheidenheid aan constructies: kiosken, een voetgangersbrug, keringsmuren, clusters met strandpaviljoens en verschillende landmarks van wel 15 meter hoogte. Gemeente Den Haag mocht ze bij wijze van uitzondering bouwen onder één voorwaarde: alle constructies moeten bij bezwijken uit elkaar vallen in brokstukken die te licht zijn om de onderliggende dijk te beschadigen. Onderzoek wees uit dat brokstukken niet zwaarder mogen zijn dan 700 kg (NemoKennislink).

Resultaat

Het werk is aanbesteed volgens het criterium van de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI). Dit is een alternatief voor het traditionele aanbesteden met het criterium van de laagste prijs. Het projectblad Boulevard Schevening, Renoveren met minimale overlast laat zien dat dit zeer positief heeft uitgepakt.




Referenties


HZ University of Applied Sciences
Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Projectbureau Zeeweringen
Waterschap Scheldestromen
Provincie Zeeland
Deltares