Ontstaan van witte bacteriematten



Set VN link, Property name = Context, Property VN name = Context

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result = GVZM Het Grevelingenmeer VN

End Set VN link


Set VN link, Property name = Produces, Property VN name = Produces

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Consumes, Property VN name = Consumes

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Part of, Property VN name = Part of

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result = GVZM Ontwikkeling waterkwaliteit en natuurwaarde van de Grevelingen VN

End Set VN link


Set VN link, Property name = Instance of, Property VN name = Instance of

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Concerns, Property VN name = Concerns

Model link = GVZM Ontstaan van witte bacteriematten

Result =

End Set VN link














Figuur 1: Witte bacteriematten van het genus Beggiatoa op de bodem van het Grevelingenmeer (foto Rijkswaterstaat).

Op de bodem van het Grevelingenmeer worden witte matten aangetroffen, die veroorzaakt worden door de bacterie van het genus Beggiatoa (figuur 1). Deze bacterie komt voor op het grensvlak van sulfide (uit de bodem) en zuurstof (uit de waterkolom). Het voorkomen en de verspreiding van de witte matten wordt toegeschreven aan ophoping van organisch materiaal en zuurstofarme condities die als gevolg van zout- en/of temperatuurstratificatie en de geringe dynamiek van het Grevelingenmeer aanwezig zijn (Nolte en Basch 2011).

Inventarisatie

Figuur 2: Resultaten van een inventarisatie met daarin weergegeven de mate van schade aan het bodemleven (Voor een vergroting van de afbeelding klikt u hier).

Om meer inzicht te krijgen in de verspreiding van witte bacteriematten en andere schade aan het bodemleven in het Grevelingenmeer (beide mogelijke gevolgen van zuurstofloosheid), zijn in 2007 (Lengkeek et al. 2007), 2010, 2011, 2012 en 2016 visuele inspecties van de bodem uitgevoerd op een groot aantal locaties in het meer. Op elke locatie zijn foto’s van de bodem verzameld en is aan de hand van live videobeelden een beschrijving van de situatie onder water opgesteld. De verspreiding van de kenmerkende witte matten van Beggiatoa spp. bacteriën zijn in kaart gebracht evenals andere vormen van zichtbare schade aan het bodemleven (Lengkeek et al. 2010), (Lengkeek en Bouma 2011), (Didderen et al. 2013).

In 2016 heeft er een inventarisatie plaatsgevonden die tot doel had om de T0-situatie te beschrijven vlak voor de opening van de Flakkeese spuisluis in 2017 ( Didderen et al. 2016).

De werkwijze van de inventarisatie wordt uitgelegd in deze video.

Conclusie

Figuur 3: Dood bodemleven op de bodem van het Grevelingenmeer (foto’s Bas van der Sanden)

De frequent terugkerende zuurstofarme periodes zorgen ervoor dat het bodemleven geen kans krijgt om zich volledig te herstellen wanneer het eenmaal door een zuurstofarme periode is verdwenen. Na een zuurstofarme periode vindt juist wel snel kolonisatie door Beggiatoa plaats. Een vertragend effect treedt mogelijk op doordat bodemleven moeilijker terugkeert in een door Beggiatoa zuurstofloos geworden sediment. Het is mogelijk dat de afwezigheid van bodemdieren de aanwezigheid van Beggiatoa juist versterkt, omdat bioturbatie van de bodem ontbreekt. Voor de ophoping van organisch materiaal is geen aanwijzing gevonden en ze lijkt dan ook hooguit van secundair belang (Nolte en Basch 2011). Beggiatoa –matten spelen geen doorslaggevende rol in de algemene achteruitgang van het macrobenthos in het Grevelingenmeer (Kater en Onsele 2013).




HZ University of Applied Sciences
Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Projectbureau Zeeweringen
Waterschap Scheldestromen
Provincie Zeeland
Deltares